นักวิจัย มร.ลป. ลงพื้นที่วิจัยต่อยอดศักยภาพการท่องเที่ยวภาคกลาง เชื่อม “รถไฟ–รถ–เรือ–ล้อ” สู่การสร้างเศรษฐกิจสร้างสรรค์และรายได้อย่างยั่งยืน
ผศ.ณัฐนันท์ ฐิติยาปราโมทย์ หัวหน้าโครงการวิจัยการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ พร้อมด้วยคณะทีมวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง ลงพื้นที่เก็บข้อมูลและศึกษาศักยภาพการบูรณาการการท่องเที่ยวภาคกลาง เพื่อต่อยอดฐานงานวิจัยเดิม ภายใต้โครงการวิจัยเรื่อง “การบูรณาการการท่องเที่ยวโดยรถไฟกับรถ เรือ ล้อ และรักษ์ชุมชนท้องถิ่น เพื่อสร้างมูลค่าเศรษฐกิจสร้างสรรค์ให้กับภาคกลาง ภาคเหนือ และภาคอีสาน”เมื่อวันที่ 24–30 สิงหาคม 2569 ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา สุพรรณบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี และสมุทรสงคราม
การลงพื้นที่ครั้งนี้เพื่อศึกษาศักยภาพและความพร้อมของแหล่งท่องเที่ยว ชุมชน ผู้ประกอบการ และระบบการเดินทางที่สามารถเชื่อมโยงกับเส้นทางรถไฟ เพื่อเสริมสร้างศักยภาพชุมชนท้องถิ่นในการ อนุรักษ์ ฟื้นฟู และสร้างมูลค่าจากทุนทางวัฒนธรรมตลอดจนสร้างและกระจายรายได้จากการท่องเที่ยวคุณค่าสูงอย่างยั่งยืน พร้อมพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการให้สามารถรองรับตลาดนักท่องเที่ยวคุณภาพ และประยุกต์ใช้โมเดลการท่องเที่ยวที่เชื่อมโยง “รถไฟ–รถ–เรือ–ล้อ และรักษ์ชุมชนท้องถิ่น” เพื่อสร้างมูลค่าเศรษฐกิจสร้างสรรค์จากการท่องเที่ยว
โดยคณะนักวิจัยได้ทดลองใช้บริการรถไฟชานเมืองปรับอากาศสายใหม่ SRT BANGKOK CONNEX (BNEX) เส้นทางสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์–อยุธยา ซึ่งใช้รถดีเซลรางปรับอากาศ KIHA 40/48 เพื่อศึกษาประสบการณ์การเดินทางและศักยภาพการเชื่อมต่อระบบขนส่งกับแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
จากนั้นได้เดินทางด้วยรถตุ๊กตุ๊กหน้ากบหรือสามล้อเครื่อง ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ด้านการเดินทางของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา สำรวจศักยภาพกิจกรรมการท่องเที่ยวโดยรอบเกาะเมือง อาทิ วัดภูเขาทอง และวัดราชบูรณะรวมถึงศึกษาศักยภาพของแหล่งเรียนรู้และชุมชน ได้แก่ วิสาหกิจชุมชนขนมไทยป้ามะลิ ชุมชนเกาะเรียน ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและศูนย์เรียนรู้ภูมิปัญญาไทย
นอกจากนี้ คณะนักวิจัยได้ลงพื้นที่ศึกษาแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมที่สะท้อนความหลากหลายของชุมชนในอดีต ได้แก่ บ้านฮอลันดา หมู่บ้านญี่ปุ่น วัดนักบุญยอแซฟ และหมู่บ้านโปรตุเกส ตลอดจนพระราชวังบางปะอิน เพื่อพิจารณาแนวทางการเชื่อมโยงทุนทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมเข้ากับเส้นทางการท่องเที่ยวโดยรถไฟ
ในพื้นที่จังหวัดสุพรรณบุรี คณะนักวิจัยได้สำรวจ พระบรมราชานุสรณ์ดอนเจดีย์ แหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญ ที่เกี่ยวเนื่องกับวีรกรรมการทำสงครามยุทธหัตถีของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช พร้อมลงพื้นที่ชุมชนบ้านแหลม หรือวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยววิถีชุมชนตำบลบ้านแหลม อำเภอบางปลาม้า เพื่อศึกษาศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและวิถีชีวิตชุมชนเก่าแก่ริมแม่น้ำท่าจีน
สำหรับจังหวัดฉะเชิงเทรา คณะนักวิจัยได้ศึกษาศักยภาพ สถานีรถไฟชุมทางฉะเชิงเทรา ซึ่งเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญของระบบรางภาคตะวันออก และสำรวจการเชื่อมโยงเส้นทางการท่องเที่ยวทางน้ำ โดยศึกษากิจกรรมล่องเรือแม่น้ำบางปะกงชมวิถีชาวประมงพื้นบ้านบริเวณท่าเรือวัดไชยภูมิธาราม (วัดท่าอิฐ) รวมถึงลงพื้นที่ ตลาดคลองสวน 100 ปี ซึ่งเป็นชุมชนการค้าโบราณที่มีอัตลักษณ์และตั้งอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างจังหวัดฉะเชิงเทราและสมุทรปราการ ทั้งนี้ยังได้ศึกษาศักยภาพเส้นทางรถไฟสายแม่กลอง เริ่มจาก สถานีรถไฟวงเวียนใหญ่ ซึ่งเป็นสถานีต้นทางของเส้นทางวงเวียนใหญ่–มหาชัย จากนั้นเดินทางสู่ สถานีรถไฟมหาชัย ซึ่งมีจุดเด่นด้านการเชื่อมโยงกับตลาดสดมหาชัยและวิถีเศรษฐกิจอาหารทะเลของชุมชน
คณะนักวิจัยยังได้ศึกษาเส้นทางรถไฟช่วงวงเวียนใหญ่–มหาชัย ตลอดจนศึกษาศักยภาพ สถานีรถไฟแม่กลองและตลาดร่มหุบ จังหวัดสมุทรสงคราม ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีอัตลักษณ์โดดเด่นจากการดำเนินชีวิตของผู้ค้าและการปรับพื้นที่ตลาดเพื่อรองรับขบวนรถไฟที่วิ่งผ่าน
การลงพื้นที่วิจัยของมหาวิทยาลัยราชภัฏลำปางในครั้งนี้ นับเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญในการนำองค์ความรู้จากงานวิจัยไปเชื่อมโยงกับ ทุนทางวัฒนธรรม วิถีชีวิตชุมชน ระบบคมนาคม และศักยภาพของผู้ประกอบการท้องถิ่น เพื่อพัฒนาเป็นต้นแบบเส้นทางการท่องเที่ยวที่สามารถเชื่อมโยงการเดินทางหลายรูปแบบเข้าด้วยกัน ตลอดจนสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับทรัพยากรและอัตลักษณ์ของพื้นที่
ทั้งนี้ ผลจากการเก็บข้อมูลและศึกษาศักยภาพในพื้นที่จะถูกนำไปใช้เป็นฐานในการพัฒนาและประยุกต์ใช้โมเดลการท่องเที่ยวโดยบูรณาการ “รถไฟกับรถ เรือ ล้อ และรักษ์ชุมชนท้องถิ่น” เพื่อรองรับตลาดการท่องเที่ยว สร้างมูลค่าเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และนำไปสู่การสร้างรายได้ที่กระจายสู่ชุมชนอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป
ข่าว/เผยแพร่ : นายชนาธิป เมืองมูล นักประชาสัมพันธ์ ปฏิบัติการ
ภาพ : ทีมนักวิจัย มร.ลป.
